Rozmiar czcionki: A- A A+

Wojewódzkie obchody 227. rocznicy Konstytucji 3 Maja

Repr. Konstytucja 3 Maja 1791 roku, Jan Matejko, 1891 Repr. Konstytucja 3 Maja 1791 roku, Jan Matejko, 1891

W tym roku Gdańsk będzie „stolicą” wojewódzkich obchodów rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Na uroczystość zaprasza Dariusz Drelich, wojewoda pomorski. Pierwsza, pisana, nowoczesna polska konstytucja to największe osiągnięcie obradującego od października 1788 do maja 1792 roku Sejmu Czteroletniego. 

Program obchodów:
godz. 12 - msza św. w Bazylice Konkatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku 
godz.13.30 – przemarsz pod Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku (przemówienia i złożenie wieńców)
Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy.

Przypomnijmy, że autorami projektu konstytucji byli w szczególności Ignacy Potocki, król Stanisław August Poniatowski i ksiądz Hugo Kołłątaj. Ustawa Rządowa z 3 V 1791 roku była pierwszą, pisaną nowoczesną polską konstytucją, a drugą na świecie (po amerykańskiej 1787).

Tekst Konstytucji obejmuje wstęp i 11 artykułów. Bezpośrednio pod nazwą Ustawa Rządowa umieszczono apostrofę sakralną” W imię Boga w Trójcy Świętej Jedynego”. Ustrój Rzeczypospolitej oparto na koncepcji zwierzchnictwa narodu i trójpodziału władz. Do tych zasad dostosowano systematykę konstytucji. W pierwszej kolejności uregulowano zagadnienia wyznaniowe. Deklarowano wolność wyznań, traktując jednocześnie religię katolicką jako „narodową, panującą”, co odzwierciedlało jej uprzywilejowaną pozycję w życiu publicznym.

Konstytucja utrzymała ustrój stanowy. Gruntownie zreformowano ustrój polityczny. Postanowienia Konstytucji zapewniły dominację władzy ustawodawczej nad wykonawczą. Utrzymano stanowy charakter dwuizbowego Sejmu. Posłowie stali się reprezentantami całego narodu. Izba poselska jako „świątynia prawodawstwa” uzyskała rozległe kompetencje. Konstytucja tworzyła rząd centralny pod nazwą Straży Praw pod przewodnictwem króla, która stała na czele całej administracji krajowej. Powstały kolegialne ministerstwa pod nazwą Komisje Wielkie (wspólne dla Korony i Litwy).

Ustawa Rządowa obowiązywała jedynie przez rok (od maja 1791 do maja 1792). Stan ten został przerwany w wyniku zawiązania konfederacji targowickiej, która zdelegalizowała Ustawę Rządową a wojna w jej obronie, w 1792 roku , zakończyła się klęską Rzeczpospolitej.

Ostatnio zmieniany : poniedziałek, 30 kwietnia 2018 09:59
poprzednie następne